Donderdag 21 mei werden twee oma’s geïnterviewd door RTV Utrecht. Dimphéna en Michi liepen samen met duizenden anderen mee in de grote landelijke demonstratie voor solidariteit met vluchtelingen in Utrecht. Die demonstratie op het Dom- en Jaarbeursplein volgde op weken vol extreemrechts geweld bij asielzoekerscentra en was bedoeld om vluchtelingen een hart onder de riem te steken. Vluchtelingen zijn mensen zoals wij allemaal en verdienen onze opvang.
Onze oma’s waren aanwezig in Utrecht, omdat ze zich zorgen maken over de vreemdelingenhaat in Nederland, die aangewakkerd wordt door radicaal en extreemrechts. Extreemrechts is al veel langer aanwezig in onze samenleving, maar vooral het laatste half jaar verspreidt de haat zich als een olievlek over het land. De dieptepunten waren de laatste week toch wel de brandstichting in de noodopvang in Loosdrecht, waar op dat moment 15 mensen verbleven, en de gewelddadige uitspraken van Gidi Marcuszower. Volgens Jelle Postma wordt extreemrechts gevoed door internationale bewegingen en genormaliseerd door radicaal rechts, maar vooral ook door ‘gematigd’ rechts. Zo sprak de VVD helemaal niet over de vluchtelingen die bedreigd werden, maar alleen over de bedreigde politieagenten en brandweermannen. Het was voor velen een schok dat zelfs de VVD zich niet bekommerde over de mensen op wie het geweld in eerste instantie gericht was.
Wat deze politieke partij niet durfde te zeggen, durven de oma’s wel. Wij trekken wel een grens bij extreemrechts, omdat wij weten wat het effect is van xenofobie, nationalisme en populisme. Wij kennen de verhalen en ervaringen van onze ouders. In het groeiend aantal aanmeldingen op onze website van de laatste weken, zien we terug dat veel ouderen de verhalen van hun ouders herkennen. Ze maken zich zorgen over de samenleving; niet vanwege migranten, maar vanwege de jonge mannen in het zwart met hun fakkels, vlaggen en nationalistische leuzen.
We horen die zorgen ook op straat. Zo hadden we afgelopen weekend in de tram een bijzonder gesprek met een vrouw van 88 jaar. Zij had als kind de oorlog overleefd en benadrukte dat de oorlog destijds ook begon met chaos en brandstichting. Dat waren andere tijden, maar als wij ons nu niet uitspreken tegen extreemrechts, kan het die kant zo weer opgaan. De bijna negentigjarige vrouw wilde dolgraag onze button opspelden. Ze vond het belangrijk om uit te dragen dat extreemrechts de wortel van het kwaad is en bestreden moet worden. Ondanks haar hoge leeftijd was zij duidelijk niet bang en haar vriendinnen ook niet. “Het begint gewoon weer opnieuw”, zei ze. De vluchtelingen van nu, de migranten, de queers en de vrouwen zijn de eersten die de impact gaan voelen. Mensen van vlees en bloed.
Deze vrouw had niet zoveel vertrouwen meer in de Haagse politiek, maar wij ouderen kunnen het tij nog keren. Schud je vrienden en kennissen in het centrumrechtse midden wakker, want zij kunnen nog wel een geschiedenislesje gebruiken. Democratie is echt veel meer dan het politieke machtsspel in de Tweede Kamer.
Als jij je ook zorgen maakt over het politieke klimaat waarin onze kinderen en kleinkinderen opgroeien, sluit je dan aan bij de oma’s, en vertel het verhaal door over wat onderdrukking, intimidatie en geweld gedaan hebben met vrijheid en democratie en welke impact dat had op je ouders. En lees het verhaal van Dimphena en Michi.