Vanuit de sociale psychologie weten we dat mensen vooral open staan voor mensen die ze vertrouwen. Wij kiezen er daarom voor om het in onze directe omgeving niet alleen licht en luchtig te houden, maar ook het gesprek aan te gaan over democratische dilemma’s. De aanleiding is vaak de button die we op onze tas hebben zitten.
We bespreken dan of je je wel eens uitgesloten hebt gevoeld. Hoe was dat? Wanneer vind je dat ok en wanneer niet? Wanneer ben je bang voor anderen? Wat vind je autoritair leiderschap? Hoe kijk je aan tegen populistische oplossingen? Kinderen en jongeren hebben daar wel ideeën over. Buren ook trouwens. Het leidt vaak tot verrassend goede gesprekken, vooral als je elkaar kan vinden in de problematiek. Juist als je met mensen praat die je vertrouwt, krijg je veel genuanceerdere gesprekken over oorzaken en oplossingen en kan je meerdere perspectieven bekijken.
In het onderzoek van Ron van Wonderen, Democratisch bewustzijn in Nederland, 2e meting (2022) adviseert Van Wonderen om het besef van het belang van democratie en rechtsstaat te vergroten aan de hand van dilemma’s en daarbij te focussen op de groep van 18-24 jaar. Hij raadt aan om gebruik te maken van nuances in opvattingen over democratie en rechtstaat, en gesprekken in brede zin te voeren. Opvattingen over autoritaire oplossingen komen in alle geledingen voor en ambiguïteit hoort erbij.
Voor achtergrondinformatie over democratie kun je je bijvoorbeeld inlezen over democratie op de website van ProDemos, huis voor democratie en rechtsstaat. In deze brochure van ProDemos leggen ze uit wat de kenmerken zijn van een democratie, welke democratische stelsels er zijn, verschillen in kiesstelsels en of er een ideale democratie bestaat. Ook vind je op de website van ProDemos veel interessante (vooral Engelstalige) linkjes over hoe je democratie kunt onderzoeken, vergelijken, maar ook over kiesstelsels. Voor leerlingen van de basis- en middelbare scholen kun je verschillende filmpjes en lesmateriaal over democratie en verkiezingen vinden, bijvoorbeeld hier en hier